HomeGlobe Magazine artikelExport in het digitale tijdperk

Export in het digitale tijdperk

12 april 2017 - Paul Buitink - Dirk Hagener

Download artikel | Download uitgave (globe magazine, april 2017)

Net zoals stoomkracht, elektrische energie en informatietechnologie het begin inluidden van een nieuwe tijdperk en elk op hun beurt een enorme boost hebben gegeven aan het productieproces, zullen ook de ontwikkelingen van de vierde industriële revolutie, met ontwikkelingen als nanotechnologie, 3d-printing, slimme robotisering en zelfrijdende voertuigen, van doorslaggevende betekenis zijn voor de verdere evolutie van bedrijfsvoering.

In het jaarlijkse onderzoek Trends in Export is exporteurs gevraagd in hoeverre technologische ontwikkelingen en innovaties nu al impact op hun business hebben of dat in de (nabije) toekomst zullen krijgen. De invloed blijkt alom aanwezig, zij het in wisselende mate. Vooral blockchain blijkt nog een grote onbekende bij exporterend Nederland.

Digitalisering - een overkoepelende term voor diverse technologische ontwikkelingen - manifesteert zich in diverse vormen. Naar mate van ‘volwassenheid' zijn big data, robotisering, 3D printing, zelfrijdende voertuigen en blockchain (dat van alle genoemde innovaties nog het meest in de kinderschoenen staat) de vijf belangrijkste vormen die exporteurs in de praktijk tegenkomen. Alle sectoren geven in het onderzoek aan met digitalisering te maken te hebben, maar het soort en de impact verschilt. Met name robotisering en 3D-printing hebben invloed, die als positief tot zeer positief wordt gezien. Grote onbekende is blockchaintechnologie, waar exporteurs ook nog het minst een impact van verwachten en niet weten of dit nu positief of negatief zal uitwerken voor hun industrie.

Wat is blockchain?

Blockchain komt van alle genoemde technologische ontwikkelingen relatief recent om de hoek kijken. Bitcoin, de toepassing die blockchaintechnologie in 2009 voor het eerst heeft gebruikt, is de enige blockchain die zich tot op heden langdurig bewezen heeft. De originele opzet hiervan blijkt niet toepasbaar door banken vanwege regelgeving en regulaties. Daarom ontstaan er nu verschillende versies van blockchain (ook wel Distributed Ledger Technologies of DLTs genoemd) die afwijken van de originele architectuur. Er wordt ook hevig gedebatteerd of die alternatieve versies wel blockchain genoemd mogen worden.

Maar wat is het nu precies? Eenvoudig gesteld is het een technologie die het mogelijk maakt om transacties tussen twee partijen op een vertrouwelijke manier te kunnen uitvoeren, zonder dat er een tussenpartij bij nodig is. Technisch gezien gebeurt dit met zogeheten cryptografische algoritmes om zeker te zijn dat er achteraf niet met historische transacties kan worden gefraudeerd. De transactie die tussen de partijen plaatsvindt is via een blockchain - letterlijk een keten van blokken met transacties - transparant en dus verifieerbaar. Iedere deelnemer van een blockchain heeft een kopie van de informatie van een gezamenlijke transactie. In grote lijnen zorgt de technologie dus voor meer vertrouwen, in plaats van de eerder genoemde vertrouwde tussenpartij.

Blockchaintechnologie ondergaat stapsgewijs een evolutie die zich steeds beter leent voor gebruik binnen de regelgeving binnen met name de financiële industrie. Ondanks deze ontwikkelingen wordt het doorgaans echter nog gezien als een hype, net als 3D-printing toen het voor het eerst werd geïntroduceerd. Men zag onbegrensde mogelijkheden en reageerde teleurgesteld toen bleek dat je toch niet álles kan printen. Inmiddels zitten we in een situatie waarin we zien dat heel veel wél kan; 4D-printing,waarbij geprinte structuren onder specifieke omstandigheden een andere vorm kunnen aannemen, staat inmiddels zelfs voor de deur. Wij verwachten voor blockchain dezelfde ontwikkeling. Nu wordt op blockchain nog wat terughoudend gereageerd. Maar de toepassingen zijn legio. Zo zijn er consortia binnen banken (R3) en verzekeraars (B3i) die de mogelijkheden van blockchain onderzoeken om financiële transacties te faciliteren (banken) en de uitwisseling van data tussen verzekeraars en herverzekeraars efficiënter te laten verlopen. Een ander voorbeeld is de logistieke sector die begin vorig jaar is begonnen met een 16-ledig consortium met een totale investering van 2,2 miljoen euro. Met TU Delft aan de leiding wordt er gekeken naar ketenfinanciering, voorraadfinanciering en circulaire economie. Atradius zelf heeft recent meegedaan aan een zogenaamde hackathon om te kijken in hoeverre een blockchain kan helpen internationale Kamer van Koophandel nummers te genereren en delen.

Waarom is het een belangrijke ontwikkeling?

Vertrouwen vormt de basis van internationaal zakendoen. Vertrouwen dat de geleverde goederen functioneel en kwalitatief voldoen aan de vraag, dat ze op tijd en op de juiste plek geleverd worden, dat ze op tijd betaald worden tegen de afgesproken prijs. Partijen leggen dit vast in diverse overeenkomsten, vaak met tussenkomst van de nodige tussenpersonen als bijvoorbeeld expediteurs, banken en kredietverzekeraars. Als je uitgaat van blockchain als een gedecentraliseerd grootboek van alle transacties binnen een peer-to-peer netwerk, is het grote voordeel van blockchaintechnologie dat iedere deelnemer uit kan gaan van één waarheid van de ledger (database). Neem het voorbeeld van een Letter of Credit. Mijlpalen als het verschepen, de ontvangst en de vrijgave van goederen kunnen allemaal op een blockchain geverifieerd worden. Dit zorgt voor meer transparantie, efficiëntie, minder papierwerk, meer zekerheid en vertrouwen. Mogelijkheden hiervoor zijn er nu ook al buiten blockchain, maar dan gaat het om platforms die onder een bepaalde eigenaar vallen en dan speelt de vraag weer of je dat bedrijf voldoende vertrouwt.

Wat betekent dit voor exporteurs?

Wij zien vooral mogelijkheden op het gebied van handelsfinanciering. Blockchaintechnologie kan een flinke impuls geven aan internationale handel doordat het een aantal barrières wegneemt. Zo wordt het mogelijk dat financiële transacties bijna ‘real time' kunnen worden uitgevoerd. In de praktijk duurt een overboeking nog wel enkele seconden tot een paar minuten en langer, maar dit is aanzienlijk sneller en goedkoper dan een traditionele banktransactie in een land buiten Europa. Momenteel is blockchain echter nog niet geschikt voor grote aantallen transacties. Dit, en een groot aantal andere vragen die gerelateerd zijn aan de technologie, zal zich eerst wat verder moeten ontwikkelen.

Welke mogelijkheden ziet Atradius voor blockchain?

Door wettelijke restricties is het gebruik van blockchain nu nog beperkt binnen de financiële en verzekeringsindustrie. Eenmaal opgelost, kan blockchain echter leiden tot een verbetering van financiële processen. Zo zouden wij als kredietverzekeraar blockchainbetalingen kunnen verzekeren en kredietinformatie of ratings kunnen toevoegen aan transacties.

Een van de nieuwe ontwikkelingen binnen blockchain zijn zogeheten ‘smart contracts'. Je kunt hiermee een bepaalde automatisering ontwikkelen in een blockchain, bijvoorbeeld voor claimindicaties. Je zou dan in het systeem kunnen zetten, dat er automatische verificatie plaatsvindt van facturen tot een bepaald bedrag en dat daarop meteen wordt uitbetaald, uiteraard wel onder van te voren vastgestelde voorwaarden. Ook die voorwaarden kunnen van te voren worden gecodeerd in de blockchain. Fraude wordt hierdoor geminimaliseerd omdat elke situatie objectief door de blockchain kan worden geautomatiseerd en geverifieerd.

Wij kijken uiteraard naar dat soort ontwikkelingen om te zien of wij ze kunnen gebruiken voor een verdere optimalisering van ons bedrijfsproces. Meer in het algemeen onderzoeken wij hoe wij de systemen van onze klanten en ons eigen systeem steeds meer met elkaar kunnen verbinden. Nu al maken wij gebruik van de mogelijkheden van big data. Door structuur aan te brengen en verbanden te leggen krijgen data een voorspellende waarde op basis waarvan bijvoorbeeld onze kredietanalisten hun beoordelingen mede kunnen baseren. De beveiligde omgeving van een blockchain zorgt voor het gewenste vertrouwen. Maar uiteindelijk gaat het er bij verzekeren om dat het risico door een partij wordt gedragen. Dat doen wij als verzekeraar. En hoeveel er uiteindelijk ook in systemen gevangen kan worden, het zijn uiteindelijk toch personen die zakendoen met elkaar. Dat is voor ons niet anders. Als het gaat om kennis vergaren over de individuele situatie van een klant en inzicht verkrijgen over zijn kansen en uitdagingen, zodat wij ook al die factoren kunnen meenemen in onze beoordeling om hem optimaal te kunnen ondersteunen, dan gaat dat toch het best door persoonlijk met elkaar aan tafel te zitten. Alleen zo kan je langdurige klantrelaties opbouwen. Verzekeren blijft mensenwerk.

 

Terug naar het overzicht
  • NL Exporteert: Download de app nu

    app screenshot 
     
    Download on the App Store Badge US-UK 135x40
     
    en app rgb wo 45