HomeGlobe Magazine artikelDistributie en franchise Iran

Distributie en franchise Iran

7 juli 2016 - Mahmoud E. Tabrizi

Download artikel | Download uitgave (globe magazine, juli/augustus 2016)

De Iraanse markt bedienen via een distributeur kan een aantrekkelijke keuze zijn, maar neem in de overweging wel mee dat beëindiging van de relatie nog niet zo eenvoudig is.

Een buitenlandse fabrikant/leverancier kan een natuurlijk persoon of rechtspersoon aanwijzen om zijn producten te verkopen in Iran. Het distributierecht geldt indien een distributeur de goederen van de fabrikant koopt en deze vervolgens distribueert op de Iraanse markt. De betrekkingen tussen de distributeur en de fabrikant worden contractueel vastgelegd en geregistreerd door de relevante Iraanse autoriteit.

In het geval van distributie van medische producten en apparatuur bijvoorbeeld, bepaalt het Iraanse ministerie van Gezondheid het kader van de juridische betrekkingen tussen de beide partijen en legt dit vast in een contract. In het contract is het volgende opgenomen:

1       Naam en adres van de fabrikant.

2       Naam en adres van de distributeur.

3       Looptijd van het contract.

4       Of de fabrikant gedurende de looptijd van het contract gerechtigd is om een andere distributeur aan te wijzen of dat het een exclusief contract is.

5       Vergunning voor de invoer van goederen in Iran. Opgemerkt dient te worden dat het ministerie eerst de goederen bestemd voor distributie aan een technische keuring onderwerpt, en na een positieve beoordeling van de technische kwaliteit vergunningen verstrekt voor de invoer van de goederen en distributie in Iran. 

Beëindiging aanvragen

Zoals hierboven vermeld, zijn met de ondertekening van dit zeer beknopte contract (meestal niet meer dan één pagina) en de bekrachtiging daarvan door de relevante autoriteit, de betrekkingen tussen de beide partijen vastgelegd. Na de ondertekening kunnen zowel de fabrikant als de distributeur het contract niet zomaar beëindigen. In het geval dat de distributeur het contract schendt en de fabrikant het contract wenst te beëindigen, is de fabrikant verplicht beëindiging daarvan aan te vragen bij de relevante autoriteit - bijvoorbeeld het ministerie van Gezondheid - en zich te onderwerpen aan het bindende oordeel van de relevante juridische autoriteit met betrekking tot de beëindiging van het contract. Pas daarna kan de fabrikant de levering van de goederen aan de Iraanse distributeur stopzetten.

Opgemerkt dient te worden dat in aanvulling op het contract dat wordt vereist door het relevante ministerie, de partijen het recht hebben een uitgebreider contract met nadere afspraken en voorwaarden aan te gaan. Het is niet nodig om een dergelijk contract te overleggen aan het relevante ministerie. In het betreffende contract kunnen de beide partijen het recht waaraan het contract is onderworpen vastleggen, wat het recht van een ander land dan Iran mag zijn. De partijen kunnen ook bepalen welk juridisch orgaan bevoegd is om eventuele geschillen tussen de beide partijen te beslechten.

Het is belangrijk om op te merken dat in geval van een duidelijke schending van het contract door de Iraanse distributeur, het niet eenvoudig zou zijn voor de fabrikant om de levering van goederen aan de distributeur stop te zetten gedurende de looptijd van het contract. Bovendien zal het relevante ministerie niet akkoord gaan met een nieuwe distributeur aangewezen door de fabrikant, tenzij het ministerie over een uitspraak van een juridisch orgaan beschikt. Dit is een van de grote problemen tussen Iraanse distributeurs en buitenlandse fabrikanten.

Voorbeeld

We illustreren dit aan de hand van een voorbeeld. Stel dat een exclusief contract wordt getekend met een looptijd van twee jaar en het contract is onderworpen aan Iraans recht. En stel dat vervolgens, één jaar na ondertekening van het contract, de distributeur het contract schendt. Gezien de gemiddelde onderzoekstijd van de Iraanse rechtbanken duurt het ongeveer anderhalf jaar voordat de fabrikant een bindende uitspraak met betrekking tot de beëindiging van het contract en het officieel verbreken van de betrekkingen tussen de beide partijen mag verwachten. Je zou kunnen beargumenteren dat als er eenmaal uitspraak is gedaan jegens de Iraanse distributeur, de fabrikant een schadevergoeding kan eisen van de distributeur en de goederen via een nieuwe distributeur kan aanbieden. Het tegenargument is dat, ervan uitgaand dat de rechtbank de fabrikant in het gelijk stelt, het waarschijnlijk is dat het vonnis in de praktijk niet uitvoerbaar is. In het verleden is gebleken dat Iraanse distributeurs maatregelen namen om hun bezittingen te beschermen en de uitvoering van een waarschijnlijk vonnis tegenhouden. Uiteraard kan de rechtbank, in specifieke gevallen, het verzoek van de fabrikant om een uitspraak in kort geding inwilligen. Met andere woorden, als het om evidente contractschendingen gaat, kan de rechtbank beslissen dat de fabrikant de levering van goederen aan de distributeur mag stopzetten totdat het onderzoek is afgerond en een bindende uitspraak wordt gedaan. Maar zelfs een dergelijke uitspraak kan niet voorkomen dat de fabrikant schade lijdt, aangezien een voorlopige uitspraak niet betekent dat de rechtbank de fabrikant toestemming kan verlenen om een nieuwe distributeur aan te wijzen om zijn producten aan te bieden in Iran gedurende het onderzoek.

Korte contracten

Zoals hierboven gemeld, hebben de fabrikant en de distributeur het recht om, in aanvulling op het ondertekende contract dat onder toezicht van het relevante Iraanse ministerie valt, een uitgebreider contract aan te gaan waarin de afspraken tussen de beide partijen nader worden uiteengezet. Wij zijn echter van mening dat, in het geval van evidente contractschendingen door de distributeur, het voor de buitenlandse fabrikant onmogelijk zou zijn om het contract per direct te beëindigen of de levering van goederen stop te zetten voor de resterende looptijd van het contract, tenzij de rechtbank een bindende uitspraak heeft gedaan. Bovendien staat het relevante ministerie in de praktijk vaak aan de kant van de Iraanse distributeur en gaat het doorgaans niet akkoord met de aanwijzing van een nieuwe distributeur voor de afloop van het contract, of zonder rechterlijke uitspraak. Derhalve wordt geadviseerd de looptijd van het contract zo kort mogelijk te houden totdat er vertrouwen is opgebouwd tussen de fabrikant en de distributeur.

Opnemen beëindigingsrecht

Houd in gedachten dat een manier om een contract te kunnen beëindigen het opnemen van een beëindigingsrecht voor de fabrikant in het contract is. Dit houdt in dat het contract een herroepelijke transactie voor de fabrikant moet zijn en een onherroepelijke transactie voor de distributeur, zodat de fabrikant het contract kan beëindigen als hij vaststelt dat de distributeur zich niet aan het contract houdt. Maar zelfs in een dergelijk geval is het noodzakelijk dat een bevoegde rechtbank uitspraak doet over de beëindiging van het contract, dat wil zeggen dat de rechtbank - nadat deze heeft vastgesteld dat de fabrikant een recht tot beëindiging had en daarvan gebruik heeft gemaakt - de fabrikant in het gelijk stelt. Voordat een dergelijke rechterlijke uitspraak tot stand komt, is minstens een jaar verstreken.  

Franchise

Franchise is een manier van zakendoen waarbij de ene partij (de franchisegever) een onafhankelijke andere partij (de franchisenemer) het recht verleent om het zakelijke concept van de franchisegever te exploiteren. Dit kan gaan om het recht om producten vervaardigd door de franchisegever te distribueren, onder het handelsmerk van de franchisegever, en van training en andere ondersteuning te profiteren, bijvoorbeeld in de vorm van nationale en internationale reclamecampagnes.

Geen specifieke franchisewetgeving

Franchise is uitgegroeid tot een populaire methode voor buitenlandse ondernemingen die de Iraanse markt willen betreden en de controle over hun merk willen behouden. Er is echter geen specifieke franchisewetgeving in Iran. De betrekkingen tussen de partijen zijn onderworpen aan de voorwaarden van de franchiseovereenkomst, het Iraanse wetboek van koophandel en algemene contractregelgeving in het Iraanse burgerlijk wetboek.

Er zijn ook nog andere wetten die van toepassing kunnen zijn op franchise in Iran. Denk daarbij aan in- en uitvoerbepalingen, arbeidsrecht, en regelgeving inzake sociale zekerheid, belastingen, vergunningen om de markt te betreden, werk- en verblijfsvergunningen, bank- en verzekeringsregelgeving, etc.

Aangezien franchiseovereenkomsten vaak worden gebruikt om intellectuele-eigendomsrechten zoals handelsmerken, logo's, auteursrechten, kennis en octrooirechten te exploiteren, zijn de wetten ter bescherming van intellectueel eigendom eveneens van toepassing op franchiseovereenkomsten in Iran. Verder zijn ook het wetboek van koophandel uit 1932 en de wet inzake burgerrechtelijke aansprakelijkheid uit 1960 van toepassing op franchiseovereenkomsten.

 

over de auteur

Mahmoud E. Tabrizi is oprichter en senior partner van M. Ebadi Tabrizi & Associates. www.etabrizi.com

Terug naar het overzicht
  • NL Exporteert: Download de app nu

    app screenshot 
     
    Download on the App Store Badge US-UK 135x40
     
    en app rgb wo 45